KADER

KADER-1 (9 Haziran 1978)

Kadere îmanın diğer îman rükünlerine inanmanın bir neticesi olduğunun misallerle izahı,
Kaderin ilim, kudret ve irâde açısından her şeyi Allah'a vermenin ifadesi olduğu,
'Kader' kelimesinin kökü ve anlamları,
'Kâinatta tesadüfe yer yoktur.' hakikati ve her şeyin bir plân ve proje içinde cereyân ettiğinin izâhı,
Kaderin inancının günahlara bir mazeret olamayacağı,
'Sizi de yaptığınız şeyleri de yaratan Yüce Allah'tır.' (Sâffât, 37/96) âyetinin izâhı,
İmâm Ebû Hanîfe Hazretleri'nin 'kader' konusunu tartışmaktan uzak durması,
'Kader' ve 'insan iradesi' arasında hiçbir uyumsuzluğun olmadığı,
Kader ilim nev'indendir. İlim ma'lûma tâbidir. Ve 'İnsanların yapacakları fiilleri Allah (cc) ilmiyle bilir.' meselesinin izahı ve çarpıcı bir misal...
'Levh-i Mahfûz nedir?
İnsan irâdesi, yani cüz'î irâde nedir?
'Herkes nîçin yaratılışsa, yaratıldığı şey istikâmetinde kolay bir hayat imkânı bulur.' hadisinin izâhı,
KADER-2 (16 Haziran 1978)

'Kader'in ilm-i ilâhinin bir ünvânı olması,
Ehl-i Sünnet mezhebinin 'kader' anlayışı, Mu'tezile ve Cebriye mezheplerinin yanlışına düşürmemesi,
Ruhlar âleminde Allah Teâlâ'nın 'Elestü bi Rabbiküm' suâline karşı beşerin 'Kâlû, belâ' demesi,
'Rabbinin Âdem evlatlarından, misak aldığını da düşünün: Rabbin onların bellerinden zürriyetlerini almış ve onların kendileri hakkında şahitliklerini isteyerek 'Ben sizin Rabbiniz değil miyim?' buyurunca onlar da 'Elbette!' diye ikrâr etmişlerdir.' (A'raf, 7/172) âyetinin izâhı,
'Her doğan insanın İslam fıtratı üzerine doğması, anne-babasının veya çevresinin onu başka bir inanışa ittiği' hadisinin izâhı,
Allah Teâlâ'nın varlığına işâret eden bazı delillerin kısaca izâhı,
'Her kim kendini bilirse, Rabbini de bilir' kudsî sözünün izâhı,
'Şakî, annesinin karnında iken şakîdir. Saîd, annesinin karnında saîd olandır.' hadisinin yorumu,
Allah Resûlü'nün hadîs-i şerîfte anlattığı, 'Hz.Âdem ve Hz. Mûsâ arasındaki 'ihticâc' meselesi,
Hayır ve şerrin Allah'tan olduğunun izâhı,
Cennetle müjdelenen Abdurrahmân ibn Avf'ın yaşadığı ve kaderin mevcudiyetini gösteren iki hadise,
Kazâ ve kaderin mertebeleri,
İnsanın arzuladığı şeyin neticesinin şer; arzulamadığı şeyin neticesinin de hayır olabileceğinin ispâtı,
HUTBE
Kâinatta insan irâdesini aşan bir takdirin olduğu,
Kazâ ve kaderin Allah Teâlâ'nın takdîri olduğu, insanın buna teslîmiyet göstermesinin vazifesi olduğu,
Sahabi Efendilerimizden Ebû Cendel'in teslimiyeti,
Hudeybiye'ye Kur'ân'ın 'Yakın bir Fetih' demesi,
KADER-3 (23 Haziran 1978)

Kazâ ve kader mertebelerinin izâhı,
İlm-i ilâhî açısından kazâ ve kader,
Meşîet (Allah'ın dilemesi) açısından kazâ ve kader,
'Şu kesindir ki Biz Zikir'den (Tevrat'tan) sonra Zebur'da da: 'Dünyaya salih kullarım varis olacaklar. Dünya onlara kalacak.' diye yazmışızdır.' (Enbiyâ, 21/105) âyetinin günümüze bakan yönüyle izâhı,
'Bir toplum kendinde olan durumu değiştirmedikçe, hiç şüphe yok ki, Allah da o toplumda olan hali değiştirmez.' (Ra'd, 13/11) âyetinin izâhı,
Allah Teâlâ'nın her şeyi kaydettiğinin âyet ve hadislerle izâhı,
Gelecekte yapılacak bir iş için mutlaka 'inşâllah' (Allah dilerse) demenin gerekliliği. Bu konuda Hz. Süleyman'ın (as) hayatından ibretâmiz bir misal,
Meşîetin hayatın her sahasında cereyân ettiğinin izâhı,
Meşîetin bazen ilâhî rahmet, bazen mağfiret, bazen de azâb istikâmetinde tecellî etmesi,
'Allah Teâlâ'nın dilemesi olmasa hiçbir şer tesir edemez.' hakikatinin Peygamber Efendimiz'in (sav) hayât-ı seniyyelerinden misallerle izahı,
Kâinatta meşîet-i ilâhînin esas olduğunun izâhı,
Hz. Mûsâ (as) ve Hz. İsmâil'in (as) meşîet-i ilâhiyeye teslîmiyetleri,
'Kalpler Allah Teâlâ'nın iki parmağı arasındadır.' hadisinin izâhı,
Emr-i cebrî ve emr-i şer'î meselesi,
Yaratma açısından kazâ ve kader,
Allah Teâlâ fesâdı sevmez ve fesad çıkaranları ağır imtihanlara tâbî tutar meselesi,
Herşeyde meşîet-i ilâhinin esas olduğu; küçük bir liyâkatın Allah Teâlâ'nın tevfîk ve inâyetine vesile olduğu anlatılıyor.
KADER-4 (4 Ağustos 1978)

Kader açısından insana saadet ve huzuru lütfeden Allah Teâlâ olduğu ve insanın bunları elde etmek için sebeplere müracaat etmesi gerektiği,
Allah Teâlâ'nın 'olmuş', 'olacak' her şeyi bilmesi,
'Kitâbet', meşîet' ve 'fiillerin yaratılması' meselelerinin hülâsası,
Kader açısından 'istihâre duası',
Allah Teâlâ'nın kötülüğü de, fuhşiyâtı da lütfuyla geri çevirmesi,
Hz. Yusuf'un (as) Allah Teâlâ'nın lutfuyla gördüğü bürhân,
Allah Teâlâ insana irâde, hayvanlara da sevk-i ilâhi vermiş olması,
Karıncanın da, köpeğin de bir ümmet olduklarının hadîs-i şerîfle izahı,
İnsanın hidâyete ermesi, tebliğ ve irşâd vesilesi ile olması,
İnsan yakınlarının hidâyetini ne kadar arzu ederse etsin, gerçekte hidâyeti yaratanın Allah Teâlâ olduğu anlatılıyor.
HUTBE
Allah Teâlâ'nın her şeyin varlığını bir sebebe bağlamış olması,
Hidâyet' ve 'dalâlet'in Allah Teâlâ'nın dilemesi ile olması,
İnsan irâdesinin bir şart-ı âdi olması,
Allah'ın rızâsını ve cenneti kazanmanın yolu her şeyin Allah Teâlâ yolunda verilmesinden geçtiği anlatılıyor.
KADER–5

Cenâb-ı Hakk, bizim bu dünyada nasıl hareket edeceğimizi, O'nun emirlerine uyup uymayacağımızı bildiği halde bizi bu dünyada imtihana tabi tutuyor. Bu mevzuyu aydınlatır mısınız?
Kaza ve kader değişir mi?
'Allah'ın her şeyi ezelde bilmesi ve öylece takdiri, kulun gelecekte irade ve ihtiyârını dilediği gibi kullanarak işlerini yapmasına engel değildir.' sözünü ve irade-i cüz'iyeyi açıklar mısınız?
İnsanın dünyaya gönderilmesi cebrî midir, bu durum insanın sorumluluğunu kaldırır mı?
İrâde-i külliye ve irâde-i cüziye nedir?
'Göklerin ve yerin hâkimiyeti Allah'ındır. O dilediğini yaratır. Dilediğine kız evlat, dilediğine erkek evlat verir, yahut kızlı oğlanlı olarak her iki cinsten karma yapar. Dilediğini de kısır bırakır. O her şeyi mükemmel bilir, dilediği her şeye kadirdir.' (Şûrâ 42/49 ) âyetinin izâhı?
Tabii âfet esnasında ölen binlerce insanın eceli hepsine birden mi gelmiştir?
Bir insanın ölümü Allah tarafından önceden bilindiğine göre birini öldüren kimse niçin yaptığından dolayı sorumlu tutuluyor?
Allah Teâlâ bazı insanlara zenginlik, bazılarına da fakirlik takdir etmiş, fakir insanları sevmediği, zengin insanları sevdiği için mi böyle bir takdirde bulunmuştur?